GARİP AKIMI (BİRİNCİ YENİ)Temsilcileri: Orhan Veli Kanık, Melih Cevdet Anday, Oktay Rıfat. Bu şairler, 1941 yılında birlikte yayımladıkları "Garip" adlı şiir kitabı ile yeni bir çığır açtılar. Bu çığıra "Garip Akımı (Birinci Yeni)"; şairlerine de "Garipçiler" denir.... devamı
Düzyazı Türleri - Yardımcı Türler (Gerçek Yaşama Bağlı Türler) Anı(Hatıra), Günlük, Günce, Ruzname, Jurnal, Biyografi, Yaşam Öyküsü, Tezkire, Otobiyografi, Öz Yaşam Öyküsü, Monografi, Tek Yazı ANI (HATIRA): Bir yazarın kendisinin yaşadığı ya da tanık olduğu olayları, sanat değeri taşıyan bir üslupla anlattığı... devamı
TASAVVUF FELSEFESİ : Tasavvuf, Allah'ın birliğini ve evrenin oluşunu varlık birliği (Vahdet-i Vücut) anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefi akımdır. Tasavvuf, ayrıca Allah evren ve insanı bir bütün içinde görme ve insanın Allah ile,... devamı
TÜRK EDEBİYATINDA İLKLER : * Türk Edebiyatı'nın ilk yazılı ürünleri, Türk adının geçtiği ilk Türkçe metin - Orhun Yazıtları M.Ö. 8.yy * Orhun Yazıtlarını ilk okuyup çözümleyen - Danimarkalı bilgin Thomsen'dır. * İlk Mesnevi, İlk didaktik şiir örneğimiz ve aruzla yazılan ilk eserimiz... devamı
BİYOGRAFİ (YAŞAM ÖYKÜSÜ): Edebiyat, sanat, siyaset, ticaret gibi alanlarda haklı bir üne kavuşmuş, tanınmış insanların hayatlarını, eserlerini, başarılarını okuyucuya duyurmak amacıyla yalın bir dille, tarafsız bir görüşle yazılan inceleme yazılarına "biyografi (yaşam öyküsü, hayat hikâyesi)" denir.... devamı
Ud kelimesinin aslı Arapça dır: "sarısabır veya ödağacı" anlamındaki "el-oud'dan gelir. Baştaki 'el'- kelimesinin, bazı dillerde olup bazılarında olmayan harf-i tarif (belirgin tanım edatı) olduğunu bilen Türkler bu edatı atmış, geriye kalan 'oud' ('eyn, waw, dal) kelimesini de -gırtlak yapıları... devamı
OĞUZ TÜRKÇESİNİN ANADOLU'DAKİ İLK ÜRÜNLERİ (XIII - XIV. YY) : Oğuz Türkçesi,13.yy dan itibaren Anadolu'da Arapça ve Farsça'nın etkisiyle değişikliğe uğrar. Bu dönemin metinlerinde dinsel öğeler öne çıkar. Türk edebiyatında tasavvuf konusunu esas alan ve bu düşünceyi işleyen edebiyata tasavvuf edebiyatı denir.... devamı
Göktürk Devleti'nin yıkılmasından sonra kurulan Uygur hanlıklarından kalma eserlerdir. Daha çok Buda ve Mani dininin esaslarını anlatan metinlerdir. Bunlar Turfan yöresinde yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır.... devamı
M.S.VIII. yüzyıla gelinceye kadar Türklerin henüz yazıyı kullanmadıkları dönemdeki edebiyattır. Bu dönem edebiyatı, sözlü olarak üretilmiş ve kulaktan kulağa yayılarak varlığını sürdürmüştür. Bu dönem edebiyatı müzik eşliğinde ("kopuz" adı verilen sazla) dile getirilmiştir. Ölçü, ulusal ölçümüz olan "hece" ölçüsüdür. Nazım birimi... devamı
ANI (HATIRA) TÜRÜ: Bir kimsenin, özellikle tanınmış kişilerin yaşadıkları dönemde gördükleri ya da yaşadıkları ilginç olayları gözlemlerine ve bilgilerine dayanarak anlattıkları yazı türüdür. Tanınmış sanatçı, siyasetçi, ve bilim adamlarının yazdığı anılar onların... devamı
ELEŞTİRİ : Şiir, tiyatro, hikâye, roman, resim, heykel, film gibi bir sanat veya düşünce eserinin, zayıf ve güçlü yönleri göz önünde bulundurularak gerçek değerini belirleme amacıyla yapılan inceleme sonucunun anlatıldığı yazı türüne "eleştiri (tenkit)" denir. Bir kimsenin kendi eleştirisini yazarken... devamı
Edebiyatta İlkler ve Enler : 1-Edebiyatımızda noktalama işaretini, ilk kez Şinasi "Şair Evlenmesi" nde kullanmıştır. 2-Edebiyatımızda ilk çeviri roman, Kamil Paşa'nın yaptığı Telemak'tır. 3-Edebiyatımızda ilk roman, Taaşşuk-u Talat-ı Fitnat'tır. 4-Edebiyatımızda ilk köy romanı... devamı
Yazılı Edebiyat, Türkler arasında yazının kullanıldığı devirlerde başlayan bir edebiyattır. Eldeki en eski ürünler 5. ve 6. yüzyıllarda yazıldığı tahmin edilen Yenisey Krıgızlarına ait balbal 'adı verilen mezar taşlarıdır. Ancak bu yazıtlr, adlar ve birkaç sözcükten oluşan Türkçe sözlerden... devamı
Düzyazı Türleri / Yardımcı Türler - Gerçek Yaşama Bağlı Türler Gezi Yazısı (Seyahatname): Yazarın yurt içinde ve yurt dışında gezip gördüğü yerlerin ilgi çekici özelliklerini anlattığı yazı türüdür. Eskiden gezi yazılarına seyahatname (seyahat yazısı) denirdi. Bilinçli bir gözlem bu türün ilk koşuludur.... devamı
RÖPORTAJ : Gazetecilerin bir yeri, bir kurumu ziyaret ederek o yerin özelliklerini, orada gördüklerini kişisel düşünceleriyle birleştirip fotoğraflarla belgeleyerek kaleme aldıkları yazı türüne "röportaj" denir. Bu terimin kökeni, Latincede "'toplamak, getirmek" anlamlarında kullanılan... devamı
KLASİSİZM : 17. yüzyılın ikinci yarısında Fransa'da ortaya çıkan bir akımdır.Eleştirmen Boileau "Şiir Sanatı"adlı eserinde dönemin edebiyat kurallarını belirler. Ayrıca Descartes'in rasyonalizm felsefesi ve 1634'te Fransız Akademisi'nin kurulması akımın doğmasında ve gelişmesinde etkili olur.... devamı
2.GÖKTÜRK DEVLETİ Bu savaş Göktürklerin Ötüken'e hakim olmalarını sağladı.Kutluk Kagan'' ilan edildi ve ''İLTERİŞ'' ünvanını aldı. İlteriş Türkçe de devleti derleyip, toparlayan manasına gelir. İLTERİŞ KAĞAN (682-692)İlteriş önce... devamı
MEKTUP :Birbirinden ayrı yerlerde bulunan kişi veya kurumlar arasında özel veya resmî haberleşmeyi sağlayan yazı türüne "mektup" denir. Mektup Türleri: Mektuplar "edebî mektuplar", "özel mektuplar", "resmî mektuplar", "iş mektupları" ve "açık mektuplar" olmak üzere temelde beşe ayrılır. Bunların dışında... devamı
GÖKTÜRK DEVLETİ'NİN TÜRK TARİHİNDEKİ ÖNEMİ: Tarihte ilk defa Türk adıyla kurulan devlet, Göktürk Devleti'dir. Orhun Anıtlarını dikerek (II.Göktürk zamanında) Türk tarihi ve Türk edebiyatının ilk yazılı kaynaklarını oluşturmuş... devamı
Türkçe'nin yazıldığı il alfabe, bugünkü bilgilere göre Batı'da "runik" diye tanınan Göktürk alfabesidir. Bu alfabenin eski Türk damgalarından doğduğu, dolayısıyla Türkler tarafından icat edildiği kabul edilmektedir. Türkler arasında VII-IX. yüzyılla arasında yaygın... devamı
Orhun Yazıtları Göktürk (Köktürk) imparatorluğunun ünlü hükümdarı Bilge Kağan döneminden kalan yazılı taşlardır. Bu taşlar, hem maddî hem de manevi bakımdan Türk dili, kültürü ve tarihinin en değerli anıtlarıdır. "Türk" kelimesi, Türk milletinin adı olarak ilk defa bu bengü taşlarda... devamı
13-15. YÜZYILDA OLAY ÇEVRESİNDE OLUŞAN EDEBİ METİNLER : Bu dönemdeki eserlerin kaynağını, İslamiyet öncesi destanlar ve İslami dönemde oluşan hikayeler oluşturmaktadır. Bu eserlerden bazıları Arap ve Fars edebiyatlarından alınan olaylara milli unsurların eklenmesiyle oluşturulmuştur.... devamı
Romanlar bağlı oldukları edebî akımlara ve konularına göre sınıflanabilir. Akımlarına Göre Romanlar, Edebiyat akımlarına göre romanlar "romantik, realist (gerçekçi), natüralist (doğalcı), estetik, izlenimci, dışavurumcu, toplumcu, yeni roman"... devamı
Divanü Lügati't-Türk (Günümüz Türkçesi ile: Türk Diyalektleri Sözlüğü), Kaşgarlı Mahmud tarafından Bağdat'ta 1072 - 1074 yılları arasında yazılan Türkçe-Arapça bir sözlüktür. Türkçenin bilinen en eski sözlüğü olup, batı Asya yazı Türkçesi hakkında var olan... devamı
Eski Türkler totemlerinin etini yemezlerdi. Yılda bir kez, belli dönemlerde, "sığır töreni" adı verilen kutsal av törenlerinde onu kurban ederek yerlerdi. "Şölen" adı verilen bu toplu ziyafetlerde ve yengi ile biten savaşlar sonunda, tüm boyların erkekleri bir araya gelerek eğlenirdi... devamı