Uyak Çeşitleri

Uyak Çeşitleri  

a)Yarım Uyak: Sadece bir ünsüzün benzeşmesiyle oluşan kafiyeye yarım uyak denir.  

Ecel büke belimizi 
Söyletmeye dilimizi 
Hasta iken halimizi 
Soranlara selam olsun  

b)Tam Uyak: Biri ünlü biri ünsüz olmak üzere iki sesin benzerliğiyle oluşan uyağa tam uyak denir.  

Ben gideyim yol gitsin,ben gideyim yol gitsin;  
İki yanımdan aksın bir sel gibi fenerler 
Tak,tak ayak sesimi aç köpekler işitsin 
Yolumda bir tak olsun zulmetten taş kemerler  

c)Zengin Uyak: En az üç sesin benzerliğiyle oluşan uyağa zengin uyak denir. 

Bir idamlık Ali vardı,asıldı 
Kaydını düştüler,mühür basıldı 
Geçti gitti, birkaç günlük fasıldı.  

d)Cinaslı Uyak: Aynı seslerden oluşan ;fakat farklı anlamları karşılayan kelimelerle yapılan uyağa cinaslı uyak denir. Cinas bir kelimenin tekrarı değildir. Aynı kelimenin aynı anlamla tekrar etmesine redif denir.  
Örnek: 
''Kalem böyle çalınmıştır yazıma
Yazım kışa uymaz  kışım yazıma''  

Bu beyitteki ''yazıma'' sözcüklerinin yazımı aynıdır; ancak birinci dizede kaderime anlamında ikinci dizede ise yaz mevsimi anlamında kullanıldığından  cinaslı uyaktır.  

NOT: Yazımları ve anlamları aynı olan iki sözcük redif;yazımları  aynı ancak anlamları farklı olan iki sözcük cinaslı kafiye oluşturur.  
NOT: Uzun okunan ünlüler iki ses değerinde kabul edilir.  

Ekleyen : dersimiz.com